Waarom is morgen de stroom in de avond zo extreem duur?

22 juni 2026 · door Herco Zandwijk · 4 min lezen

Even een waarschuwing voor morgenavond. Waar je overdag bijna gratis stroom hebt, schiet de prijs tussen het avondeten en bedtijd door het dak. Rond 20:00 en 21:00 uur tikt de kale beursprijs morgen zo'n 80 cent per kWh aan. Ter vergelijking: rond het middaguur kost diezelfde kWh maar 6 cent. Een verschil van ruim dertien keer, op één en dezelfde dag.

Het verloop van morgen (kale marktprijs, dus exclusief belasting, opslag en btw):

14:00: 0,06 €/kWh (goedkoopste moment)
18:00: 0,20 €/kWh
19:00: 0,51 €/kWh
20:00: 0,78 €/kWh
21:00: 0,80 €/kWh (duurste moment)
22:00: 0,57 €/kWh

En let op: dit is de kale beursprijs. Reken je de energiebelasting (zo'n 9 cent), je leveranciersopslag en 21% btw erbij (of zet de schakelaar op de homepage op All-in), dan kom je rond negen uur 's avonds boven de 1 euro per kWh uit. Een uurtje koken, de droger en de vaatwasser tegelijk, en je avondeten kost je zomaar een paar euro extra. Tijd om uit te leggen waarom juist de avond zo pijn doet.

Waarom juist 20 en 21 uur?

Dit is het klassieke "duck curve"-effect, en morgen is het schoolvoorbeeld. Drie dingen vallen precies op het verkeerde moment samen:

De zon valt weg. Morgen is het strakblauw: overdag pompen de zonnepanelen er volop in, waardoor de middag spotgoedkoop is. Maar tegen de avond zakt de zon. De zonnestraling halveert van zo'n 700 W/m² rond het middaguur naar 260 om acht uur en nog maar 130 om negen uur. Precies dan valt al die gratis zonnestroom weg.
De vraag piekt. Iedereen komt thuis, kookt, doet de was, zet de tv aan. De landelijke vraag loopt op van zo'n 10 gigawatt om zes uur naar ruim 12 gigawatt om negen uur, het hoogste punt van de dag.
Er is geen wind om het op te vangen. Het is morgen vrijwel windstil; juist rond het avondspitsuur zakt de wind op 100 meter hoogte naar maar een paar km/u. De windmolens, die normaal 's avonds kunnen bijspringen als de zon wegvalt, staan dan zo goed als stil.

Het gat dat overblijft (veel vraag, geen zon, geen wind) moet worden opgevuld door gascentrales. En dat zijn de duurste jongens in de rij. Hoe groter het gat, hoe duurdere centrales eraan te pas moeten komen, en de állerlaatste die nog moet bijspringen bepaalt de prijs voor iedereen. Vandaar die steile piek precies om 20 en 21 uur.

Het is niet alleen Nederland

Je zou denken: dan importeren we toch goedkope stroom uit Duitsland of België? Was het maar zo. Diezelfde windstille avond geldt voor heel Noordwest-Europa, dus de buren zitten met exact hetzelfde probleem. De prijzen schieten alle drie omhoog, in België zelfs nog harder dan hier:

20:00: Nederland 0,78 · Duitsland 0,67 · België 0,89 €/kWh
21:00: Nederland 0,80 · Duitsland 0,66 · België 0,93 €/kWh

Omdat de markten via de interconnectoren aan elkaar gekoppeld zijn, trekken ze elkaar omhoog. Er is simpelweg geen goedkope buur om bij aan te kloppen: iedereen heeft de centrales hard nodig op hetzelfde moment.

Maar gas is toch juist goedkoop nu?

Klopt, en dat is het verraderlijke. De gasprijs (TTF) zit rond de 42 euro per MWh, historisch gezien gewoon laag. Deze piek komt dus niet doordat brandstof duur is. Het is pure schaarste: er is even te weinig opwek voor te veel vraag, en dan word je afhankelijk van de duurste piekcentrales die er zijn. Die rekenen een flinke marge omdat ze maar een paar uur per dag draaien. Een uur later, als de vraag zakt, is de spanning eraf en duikelt de prijs alweer richting 30 en daarna 20 cent.

Dit gebeurt nu dag na dag

Wie oplet, herkent het patroon, want het stapelt zich op. Gisteren (23 juni) zat de avondpiek al rond de 58 cent per kWh, en morgen wordt het met 80 cent nóg heftiger; vorige week donderdag was het "maar" 46 cent. Dit is typisch zomerweer-gedrag: strakblauwe, windstille dagen geven een spotgoedkope middag (veel zon, weinig vraag) en juist een dure avondpiek (zon weg, vraag hoog, geen wind). Hoe meer zon op het dak in Nederland, hoe scherper dat dag-en-nacht-verschil wordt.

Wat kun je eraan doen?

Het mooie aan een dynamisch contract: je hoeft die dure uren niet te betalen als je je zware verbruik een paar uur opschuift. Concreet voor morgen:

Verschuif grootverbruikers naar het middaguur of de nacht. De auto laden, was en vaatwasser draaien, de warmtepomp of boiler goed voorverwarmen: doe het rond 13-15 uur, als de prijs onder de 5 cent ligt.
Mijd het blok van 19 tot 22 uur voor alles wat veel stroom vreet. Even wachten met de droger tot half elf scheelt zo de helft.
Heb je een thuisbatterij? Dit is precies waar 'ie voor gemaakt is. Laad 'm overdag vol met goedkope zonnestroom en gebruik 'm leeg in de avondpiek. Het verschil tussen 6 en 80 cent steek je dan zo in je zak.
Voor de avondmaaltijd: kook iets eerder (rond 18 uur is nog 20 cent) of juist wat later. Scheelt op de duurste apparaten alsnog een paar dubbeltjes.

En rijd je elektrisch? Dan kun je die goedkope middaguren dubbel benutten. Je laadt niet alleen voor een paar cent, je verdient sinds dit jaar ook nog aan elke thuisgeladen kWh via de ERE-vergoeding. Zo ontwijk je niet alleen de dure avond, je verdient ook nog aan de goedkope middag.

Zijn zulke pieken eigenlijk te voorspellen?

Deels, en daar zijn we eerlijk over. De richting ziet ons voorspelmodel goed aankomen: een zonnige, windstille dag met een vraagpiek in de avond is een herkenbaar recept voor een dure avond. Maar de exacte hoogte van zo'n piek is berucht lastig. Die wordt gezet door de allerlaatste, duurste centrale die nog moet bijspringen, en juist daar staat de prijsladder bijna loodrecht: een storing in een centrale of een volle interconnector kan de prijs in een uur tijd zomaar een paar honderd euro per MWh hoger of lager duwen. Daarom is het op zulke avonden vooral betrouwbaar dat het duur wordt en rond welk uur de piek valt; of de top precies 75 of 85 cent wordt, blijft een beste inschatting. Hier lees je hoe het model werkt.

Zo zie je het aankomen

Dit soort avondpieken zijn geen verrassing meer als je ze van tevoren ziet. De voorspelling op WattWanneer laat per uur zien wanneer de prijs piekt en wanneer het juist spotgoedkoop is, voor vandaag, morgen en de hele week vooruit. Even checken voor je de wasmachine aanzet, en je betaalt de hoofdprijs niet. Plan je verbruik rond de dalen, niet rond de pieken, en juist op zulke zonnige windstille dagen valt er flink te besparen.