Nettarieven in 2029: winteravond duur, zomermiddag gratis

Op 8 oktober publiceerde de ACM het ontwerpbesluit over de nieuwe nettarieven voor huishoudens. Ik heb de tarieven per uur over onze eigen prijsdata gelegd, om te zien wat er straks van je stroomprijs per uur overblijft.

Wat verandert er?

Nu betaal je de netbeheerder een vast bedrag per jaar, afhankelijk van je aansluiting. Of je 1.500 of 12.000 kWh gebruikt maakt niets uit. Vanaf 1 januari 2029 blijft een derde van dat bedrag vast. De andere twee derde betaal je per kWh die je van het net haalt, tegen een tarief dat per uur verschilt. Voor stroom die je teruglevert betaal je geen nettarief.

De bedragen zijn de indicatie van Netbeheer Nederland, op het kostenniveau van 2026 en zonder btw. Met btw wordt het duurste blok ongeveer 17 cent. Wat het in 2029 precies wordt, hangt af van de kosten van de netbeheerders in dat jaar. De verhoudingen tussen de blokken liggen wel vast.

Waarom moet dit?

Door netcongestie. Steeds meer huizen hebben een warmtepomp, een laadpaal of zonnepanelen, en het net is daar op veel plekken niet op gebouwd. Op piekmomenten zit het vol. Bedrijven en nieuwbouwwijken staan op wachtlijsten voor een aansluiting. Netbeheerders breiden het net uit, maar dat kost jaren en tientallen miljarden euro's, en die betalen we allemaal via de nettarieven.

Het net is alleen op bepaalde momenten vol. In de winter is dat de avond: iedereen komt thuis, het fornuis gaat aan, de warmtepomp draait op volle toeren en de auto gaat om zes uur aan de laadpaal. In de zomer zit het net midden op de dag vol met zonnestroom die terug het net op gaat. Daarom is stroom van het net op dat moment juist gratis: elke kWh die je dan gebruikt, hoeft niet door de kabels weg.

Het huidige tarief beloont niemand voor slim gedrag. Je betaalt hetzelfde bedrag, of je nu om 18:00 of om 03:00 laadt. Het nieuwe tarief legt de kosten bij wie de piek veroorzaakt. Onderzoek voor de netbeheerders schat dat de piek per wijktransformator daardoor 3 tot 12 procent zakt. Dat geeft ruimte voor ongeveer 700.000 extra woningen zonder dat er een kabel bij hoeft. Die schatting ging wel uit van een tarief dat elk uur anders is. Met de vaste blokken valt het effect waarschijnlijk iets lager uit.

Wat betekent het voor je stroomprijs per uur?

Met een dynamisch contract zijn de avonden al duur. Dit tarief komt daar bovenop. Ik heb de gemiddelde beursprijs per uur van afgelopen winter genomen en het nieuwe nettarief erbij opgeteld.

Het goedkoopste uur, rond 13:00, gaat van 6,9 naar 13,9 cent. Het duurste uur, 18:00, van 14,1 naar 28,1 cent. Het verschil tussen die twee groeit van 7,2 naar 14,2 cent. Je verbruik een paar uur verschuiven levert in de winter straks dus ongeveer twee keer zoveel op.

In de zomer is het effect nog groter. De middag is op de beurs al het goedkoopst en krijgt nu ook een nettarief van nul. De avond krijgt er 9 cent bij. Tussen 14:00 en 20:00 zit dan gemiddeld 22 cent per kWh, waar dat nu 13 cent is.

Een detail voor wie 's nachts laadt: in de winter valt het uur tussen 00:00 en 01:00 nog in het blok van 9 cent. Laat je auto om 01:00 beginnen en je bespaart 2 cent per kWh.

Ga je erop vooruit of achteruit?

Volgens de ACM gaat ongeveer 60 procent van de huishoudens erop vooruit, vooral in kleine woningen met een laag verbruik. Een appartement betaalt 100 tot 200 euro per jaar minder. Een vrijstaand huis met warmtepomp en elektrische auto dat niets verschuift, betaalt 300 tot 450 euro meer.

Dat laatste ligt grotendeels in je eigen hand. Een auto die in de winter 1.250 kWh laadt om zes uur 's avonds, betaalt alleen aan nettarief zo'n 105 euro per jaar meer dan dezelfde auto die 's nachts of midden op de dag laadt. Ik heb zelf een elektrische auto en 18 zonnepanelen, dus ik zit in de groep die moet opletten. Gelukkig ken ik toevallig iemand met een website over goedkope uren.

Ligt dit al vast?

Bijna. Tot en met 18 november kan iedereen reageren op het ontwerpbesluit, daarna neemt de ACM een definitief besluit. De ingangsdatum is 1 januari 2029. Netbeheer Nederland had liever een tarief gehad dat elk uur anders is. De ACM koos voor vaste blokken die je kunt onthouden en die jaren hetzelfde blijven. Zo kun je een laadpaal of warmtepomp er een keer op instellen en hoef je er daarna niet meer naar om te kijken.

Voor grote bedrijfsaansluitingen komen tijdsafhankelijke tarieven al in 2028. Bron: het ontwerpbesluit van de ACM.

Moet je nu overstappen naar een dynamisch contract?

Niet vanwege dit besluit. Het nettarief zit los van je energiecontract. Ook met een vast contract betaal je vanaf 2029 per uur aan de netbeheerder. Een driejarig contract dat je nu afsluit, loopt in 2029 dus al onder het nieuwe tarief.

Wat wel verandert: verschuiven loont straks bij elk contract, en bij dynamisch het meest. Neem een auto die in de winter om 18:00 aan de laadpaal gaat en je zet hem om naar 03:00. Met een vast contract scheelt dat straks 7 cent per kWh, alleen aan nettarief. Met een dynamisch contract komt daar het verschil in beursprijs bij, die afgelopen winter om 03:00 gemiddeld 6,7 cent lager lag dan om 18:00. Samen bijna 14 cent per kWh. Bij dynamisch wijzen de stroomprijs en het nettarief dezelfde kant op, want de avond is op allebei het duurst.

Mijn conclusie:

• Heb je een elektrische auto, thuisbatterij of warmtepomp met buffer? Dan loont dynamisch nu al, en vanaf 2029 nog meer. Je hoeft niet op 2029 te wachten.
• Kun je weinig verschuiven en zit je vast tot na 2029? Geen probleem. Het nettarief komt toch, en de wasmachine overdag aanzetten scheelt dan ook met een vast contract.
• Kun je echt niets verschuiven? Dan blijft vast een redelijke keus. Kijk wel naar je verbruik in de avond, want dat wordt vanaf 2029 duurder, wat je contract ook is.

Of dynamisch nu, met de hoge gasprijs, voor jou uitkomt, lees je in waarom is stroom zo duur. Het verschil tussen de contractsoorten staat in dynamisch, variabel of vast.