Airco en een dynamisch contract: koel overdag bijna gratis, mijd de avondpiek

Het is bloedheet in Nederland en de airco's draaien overuren. Logisch, maar een airco is ook een flinke stroomslurper: een mobiele of split-airco trekt al gauw 1 kWh per uur. Heb je een dynamisch energiecontract, dan maakt het daarom enorm uit wanneer je koelt. En daar zit goed nieuws: juist op de heetste dagen is de stroom midden op de dag vaak spotgoedkoop.

De clou is simpel: heet is zonnig, en zonnig is goedkope stroom. Op een snikhete, zonnige dag staan de zonnepanelen van heel Nederland op vol vermogen. Dat overschot drukt de kale beursprijs midden op de dag naar beneden, precies op het moment dat jij het hardst wilt koelen. De dure uren komen pas later, als de zon zakt en iedereen tegelijk gaat koken, wassen en koelen.

Wat zegt de data over hete dagen?

We hebben alle dagen sinds 2015 met een maximumtemperatuur van 28 graden of meer op een rij gezet en naar het prijsverloop gekeken. Het patroon is overduidelijk (kale marktprijs, dus exclusief belasting, opslag en btw):

• Middag (11:00-16:00): gemiddeld ongeveer 6 cent per kWh, en ruim 1 op de 9 van die uren is zelfs negatief (dan krijg je geld toe om te koelen).
• Avondpiek (18:00-22:00): gemiddeld zo'n 13 cent per kWh, en vrijwel nooit negatief.
• Nacht (00:00-06:00): gemiddeld rond de 9 cent per kWh.

Anders gezegd: op hete dagen is de middag gemiddeld ongeveer 2,5 keer goedkoper dan de avondpiek. De absolute prijzen verschillen per jaar, maar dat patroon, goedkope zonne-middag en dure avond, komt op vrijwel elke hete dag terug. Het is precies de avondpiek waar we eerder over schreven in waarom de stroom 's avonds zo extreem duur wordt.

De slimme airco-strategie in drie stappen

Je airco hoeft niet de hele dag op dezelfde stand te staan. Met een beetje timing koel je vooral op de goedkope uren en teer je in de dure uren op de koelte die je al hebt opgebouwd. Je huis werkt namelijk als een buffer: muren en vloeren houden koelte vast.

• 1. Koel (en voorkoel) overdag, in het zonne-venster. Zet de airco tussen grofweg 11:00 en 16:00 lekker aan en eventueel een graadje kouder dan je nodig hebt. Dan is de stroom het goedkoopst, soms zelfs gratis, en bouw je een voorraad koelte op voor later.
• 2. Mijd de avondpiek van 19:00 tot 22:00. Dat is het duurste blok van de dag. Zet de airco dan op een hogere temperatuur, in de eco-stand of helemaal uit, en profiteer van de koelte die je 's middags hebt opgebouwd.
• 3. Koel zo nodig 's nachts bij. Blijft het een tropennacht, dan is een koel-boost in de nacht prima: de nacht is duidelijk goedkoper dan de avondpiek. Ideaal om je slaapkamer net voor het slapen op temperatuur te brengen zonder in het dure avonduur te zitten.

Wat levert dat op?

Reken even mee. Stel je koelt op een hete dag zo'n 6 uur, met een airco van ongeveer 1 kWh per uur. Doe je dat in het goedkope middagvenster in plaats van in de avondpiek, dan scheelt dat op de kale prijs al snel 7 cent per kWh, oftewel ongeveer 40 cent op die dag. Over een hittegolf van twee weken loopt dat richting de 7 euro, puur door slimmer te timen, zonder dat je minder koelt.

En dat is het gemiddelde. Op de allerzonnigste dagen, wanneer de middagprijs naar nul of zelfs onder nul zakt, koel je 's middags vrijwel gratis. Heb je zonnepanelen of een thuisbatterij, dan stapelt het voordeel zich nog verder op: je draait de airco dan deels of helemaal op je eigen zon.

Hoe weet je wanneer het goedkoopst is?

Het mooie aan een hittegolf is dat het weerpatroon redelijk voorspelbaar is, en de prijzen dus ook. Toch verschilt het goedkoopste uur per dag: de ene dag ligt het dal rond 13:00, de andere dag rond 15:00. Daarom is het handig om niet op gevoel te koelen, maar even te kijken wat de prijs echt doet.

• Bekijk de stroomprijs vandaag per uur en het goedkoopste laadvenster van dit moment.
• Plan vooruit met de verwachte stroomprijs voor morgen en de weekvoorspelling per dag.
• Heb je Home Assistant of een slimme thermostaat? Dan kun je je airco automatisch op de goedkoopste uren laten draaien.

De korte versie

Tijdens een hittegolf is koelen met een dynamisch contract veel goedkoper dan je denkt, mits je het slim timet. Koel stevig op de goedkope, zonnige middag, teer in de dure avondpiek op de opgebouwde koelte, en koel zo nodig in de nacht bij. Zo houd je het koel in huis zonder dat je energierekening door het dak gaat, en op de zonnigste dagen kost je airco midden op de dag bijna niets.